Merkez Bankası’nın karşılaştığı zorlu süreç! Altın stratejisi doları kontrol altına alabilecek mi? 25 Mart 2026 tarihinde, Mehmet Karaman tarafından kaleme alındı. Ekonomi alanında önemli gelişmeler yaşanıyor; ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, savaşın ilk ayını doldurmak üzere. Bu gelişmeler Türkiye’nin ekonomisini de derinden etkiledi ve vatandaşların dövize olan talebini artırdı. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) ise bu durum karşısında ek tedbirler alma yoluna gitti. “Merkez Bankası, altın rezervlerini swap (takas) yöntemiyle kullanacak” açıklaması, herkesin aklında bir soru bıraktı: Elimizdeki altınlar ne olacak ve bu hamle doları nasıl etkileyecek?
Bloomberg’e açıklama yapan kaynaklara göre, Londra piyasasında altın-döviz swap işlemleri gerçekleştirilecek. Peki, bu durum TCMB’nin rezervlerindeki altınları nasıl etkileyecek? TCMB, 135 milyar dolarlık altın rezervinin 30 milyar dolarını İngiltere Merkez Bankası’nda tutuyor. Bu swap işlemleri, belirli bir süre karşılığında 30 milyar dolarlık altının rehin verilerek döviz talebini karşılama anlamına geliyor.
TCMB’nın amacı nedir? Vergi Uzmanı Ozan Bingöl, bu durumu değerlendirerek, “TCMB’nin enflasyonla mücadele için döviz kurunu baskılamaya çalıştığını görüyoruz. Döviz talebi artan borçlular ve dövize ihtiyaç duyanlar nedeniyle yükseliyor. Bu yüzden TCMB’nin rezervlerini kullanması gerekiyor” dedi. Bingöl, Merkez Bankası’nın altın satarak yerine döviz alacağına dikkat çekerek, “Son dönemde TCMB, altın alımında da bulunmuştu. Şimdi bu alımların bir kısmını satarak döviz elde etmekte” ifadelerini kullandı.
Uzun süredir döviz üzerinde baskı oluşturarak enflasyonu kontrol etmeye çalışan TCMB’nin hamlesinin, savaşın uzun sürebileceğine dair sinyal verdiğini belirten Bingöl, bu önlemin şoklara hazırlıklı olma amacını taşıdığını vurguladı.
TCMB’nin bu hamlesinin vatandaş üzerindeki etkileri neler olacak? İşte cevapları:
1. **Swap Hamlesi Nedir?**
Merkez Bankası, elindeki fiziksel altınları (özellikle Londra’dakileri) geçici olarak “rehin” verip karşılığında nakit dolar veya euro alacak. Belirli bir süre sonunda doları geri verip altınlarını geri alacak.
2. **Neden Altınlar Kullanılıyor?**
İran-İsrail gerilimi petrol fiyatlarını 100 doların üzerine çıkardı. Bu da Türkiye’nin enerji ithalatı için acil döviz gereksinimi anlamına geliyor. Merkez Bankası, “dolar kıtlığını” önceden engellemek amacıyla altın stratejisini devreye alıyor.
3. **Dolar Kuru Düşer mi?**
Bu hamle doları düşürmekten ziyade, ani artışları engellemeyi hedefliyor. Piyasaya sürülecek nakit döviz, Kapalıçarşı ile bankalar arasındaki fiyat farkını kapatmaya ve kuru 44,35 seviyelerinde dengelemeye çalışacak.
4. **Altın Rezervleri Azalıyor mu?**
Hayır, bu işlem bir satış değil, takastır. Altınlar Türkiye’nin mülkiyetinde kalmaya devam edecek, sadece finansal bir işlem için “teminat” olarak kullanılacak.
5. **Vatandaşı Nasıl Etkiler?**
Eğer bu hamle başarıya ulaşırsa, döviz kurlarındaki dalgalanmalar azalacak. Bu durum, akaryakıt zamları ve genel enflasyon artışlarının daha az hissedilmesi anlamına geliyor.
Yazar: Mehmet Karaman
